Δίκτυα Μεταφοράς, ένα Εκπαιδευτικό Εργαστήριο URBACT για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την προώθηση της συνοχής σε ολόκληρη την Ευρώπη
Edited on
17 September 2018Τα τελευταία χρόνια τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ειδικότερα το Twitter έχουν εισβάλλει δυναμικά στην καθημερινότητα των ανθρώπων, με το Twitter να αποτελεί το πλέον διαδεδομένο μέσο επικοινωνίας.
![](https://archive.urbact.eu/sites/default/files/styles/medium_380x285/public/images/greececyprus_9.jpg?itok=6EsnCwvP)
Επενδύοντας για την απόκτηση δεξιοτήτων και ικανοτήτων
Μέσα από τον «θόρυβο» που δημιουργεί αυτή η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης αναπτύσσεται ένας συναρπαστικός διάλογος ανταλλαγής σκέψεων και ιδεών γύρω από το μέλλον της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ. Αρχικά, ο κ. John Bachtler, Διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Ευρωπαϊκών Πολιτικών του Πανεπιστημίου Strathclyde, μέσα από το Twitter τόνισε τη σημασία του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης για την κάλυψη των διαπεριφερειακών κενών. Στη συνέχεια, ο κ. Andrés Rodiguéz Pose, καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου του Λονδίνου και συγγραφέας του πρόσφατου σημαντικού άρθρου για τις φτωχές και μη οικονομικά αναπτυγμένες περιφέρειες, μέσα από τον λογαριασμό του στο Twitter, έδειξε την αντίδραση του στην πρόσφατη δημοσίευση της Παγκόσμιας Τράπεζας για το μέλλον της Πολιτικής Συνοχής ως εργαλείο για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων στην Ευρώπη.
Η ενδιαφέρουσα έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας επισημαίνει τη σημασία ανάπτυξης ικανοτήτων του ανθρωπίνου δυναμικού του δημόσιου τομέα και ειδικότερα την ανάγκη ενίσχυσης της δημόσια διοίκησης.
«Το αποτέλεσμα της περιφερειακής προσέγγισης είναι ότι παράλληλα με την τοπική συμμετοχή πρέπει να δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων ούτως ώστε οι τοπικοί φορείς να μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν την περιφερειακή πολιτική τους. Η έλλειψη δεξιοτήτων σε τοπικό επίπεδο, αποτελεί σημαντικό εμπόδιο τόσο για τον σχεδιασμό όσο και για την υλοποίηση. Επίσης, η ικανότητα προγραμματισμού στις περιοχές που παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση είναι αδύναμη είτε σε επίπεδο περιφέρεις είτε σε επίπεδο δήμων – πόλεων.»
Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων παράλληλα με την οργανωτική αναβάθμιση του δημόσιου τομέα είναι ένα ζήτημα που απασχολεί την ΕΕ ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Σημαντικοί φορείς όπως ο ανεξάρτητος οργανισμός Demoshelsinki, ο ΟΟΣΑ και το ίδρυμα NESTA, το URBACT μέσα από το πλαίσιο των διαδικασιών Σχεδιασμού Δράσης (Action Planning), η Αστική Ατζέντα για την ΕΕ (Urban Agenda) συμβάλλουν σημαντικά προς αυτήν την κατεύθυνση. Η ανάπτυξη ικανοτήτων αποτελεί επίσης ένα από τα τρία βασικά χαρακτηριστικά της προτεινόμενης Ευρωπαϊκής Αστικής Πρωτοβουλίας (European Urban Initiative), που περιλαμβάνεται στο νέο σχέδιο κανονισμού του ΕΤΠΑ.
Είναι πολύ νωρίς για να δούμε εάν αυτό αποτελεί μία ριζική αλλαγή μακρυά από την κουλτούρα των αναθέσεων σε εξωτερικούς συνεργάτες όπως έχει επικρατήσει στον κλάδο, τα τελευταία είκοσι και περισσότερα χρόνια, στις περισσότερες περιοχές της Ευρώπης. Έπειτα από χρόνια όπου οι πόλεις πάνευαν να γίνουν πιο ανταγωνιστικές, υπάρχει η αίσθηση ότι η Ευρώπη κινείται προς μία άλλη κατεύθυνση, πιο σταθερή και πιο δυναμική.
Για 15 χρόνια το URBACT υποστηρίζει την ανάπτυξη ολοκληρωμένων λύσεων για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων της Ευρώπης
Παρόλο που έχει ξεκινήσει ο διάλογος για τη σημασία και την αξία ανάπτυξης των δεξιοτήτων, δεν υπάρχουν αρκετά παραδείγματα που να το αποδεικνύουν έμπρακτα. Στο πλαίσιο της συζήτησης για την Πολιτική Συνοχής, το Πρόγραμμα URBACT έχει πολλά να προσφέρει. Για περισσότερο από δεκαπέντε χρόνια, το URBACT υποστηρίζει τις πόλεις (μικρές και μεγάλες πόλεις) με στόχο την ολοκληρωμένη και βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Ποια είναι τα καίρια μηνύματα που μπορούμε να μοιραστούμε από αυτή την εμπειρία;
Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της εμπειρίας αντλείται από το αναγνωρισμένο μοντέλο των Δικτύων Σχεδιασμού Δράσης - Action Planning Networks του προγράμματος URBACT. Τα δίκτυα αυτά διαθέτουν εκτεταμένη εμπειρία στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων του ανθρωπίνου δυναμικού του δημόσιου τομέα για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ολοκληρωμένων και βιώσιμων σχεδίων.
Τα πέντε βασικά βήματα που διαμορφώνουν αυτή την προσέγγιση είναι:
- Ενθαρρύνουμε τις πόλεις να συμμετάσχουν ενεργά στον σχεδιασμό του προγράμματος. Το URBACT έχει μια ασυνήθιστα στενή σχέση συνεργασίας με τις συμμετέχουσες πόλεις - περίπου 500 πόλεις στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο. Υπάρχει συνεχής διάλογος, ανταλλαγή γνώσεων και πρακτικών μέσα από τα focus groups (ομάδες στόχοι), τις μελέτες και πολλά ακόμα εργαλεία.
- Επισημαίνουμε τη σημασία της αμοιβαίας εκμάθησης. Η εμπειρία μας έχει υποδείξει πόσο αποτελεσματική είναι η αμοιβαία εκμάθηση όταν υπάρχει συνεργασία μεταξύ των πόλεων. Οι πόλεις έχουν την ευκαιρία να μάθουν από τις καλές πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί και λειτουργούν ήδη σε άλλες πόλεις. Τα δίκτυα URBACT και οι δράσεις με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων, όπως το URBACT Summer University, υποστηρίζουν και προωθούν τη διαδικασία εκμάθησης.
- Δημιουργούμε ασφαλείς χώρους εκμάθησης και σχέσεις εμπιστοσύνης για να μπορέσουν οι πόλεις να πειραματιστούν. Οι δημόσιες υπηρεσίες υφίστανται πιέσεις για την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών και υπηρεσιών με στόχο την εξοικονόμηση πόρων στη λειτουργία των ίδιων των δημόσιων υπηρεσιών. Μια δύσκολη υπόθεση! Κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των πολιτών οι δημόσιοι υπάλληλοι συχνά οδηγούνται σε λάθη. Το URBACT δίνει την δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους φορείς και κυρίως στους δημόσιους υπαλλήλους, να μαθητεύσουν δίπλα σε άλλες πόλεις, να μελετήσουν τις καλές πρακτικές και να τις εφαρμόσουν με ασφάλεια στην πόλη τους.
- Παρέχουμε υποστήριξη, εργαλεία και πόρους. Το URBACT παρέχει μια δοκιμασμένη μεθοδολογία για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την απόκτηση γνώσεων. Το URBACT Toolkit, το οποίο έχει μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες της ΕΕ, προσφέρει μια σειρά από πρακτικές συμβουλές με σκοπό την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων. Επίσης μέσα από διαδραστικές δραστηριότητες, όπως το URBACT Summer University , οι ενδιαφερόμενοι φορείς των πόλεων συνεργάζονται στενά για να βρούνε λύσεις στα σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Προωθούμε την ενεργητική συμμετοχή και υποστηρίζουμε τις συνεργασίες των δήμων. Η συνεργασία αποτελεί το κλειδί για την επιτυχή αντιμετώπιση των αστικών προκλήσεων. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι δημόσιοι υπάλληλοι συνεργάζονται με άλλους τοπικούς φορείς για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή νέων λύσεων. Η οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης και η ικανότητα των δημοσίων υπαλλήλων να συνεργάζονται με τους πολίτες, τις ΜΚΟ και άλλους τοπικούς φορείς αποτελεί βασική διάσταση του έργου του URBACΤ.
Οι πόλεις προσαρμόζουν και μεταφέρουν τη δοκιμασμένη Καλή Πρακτική σε άλλες πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη
Από τον Απρίλιο του 2018, τα Δίκτυα Μεταφοράς στα οποία συμμετέχουν οι ευρωπαϊκές πόλεις, προωθούν δράσεις και συνεργασίες με στόχο τη μετάδοση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των εμπειριών που έχουν αποκτήσει.
Στο επίκεντρο των δικτύων βρίσκονται τα παραδείγματα Καλής Πρακτικής των πόλεων. Στα επόμενα δυόμιση χρόνια, οι Πόλεις Καλής Πρακτικής θα ηγηθούν δικτύων που θα έχουν ως πρωταρχικό στόχο τη μεταφορά και την προσαρμογή αυτών των πρακτικών σε άλλες πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα δίκτυα μεταφοράς αποτελούμενα από 5 έως 8 εταίρους – πόλεις επιζητούν μια ισορροπημένη συνεργασία με στόχο την αντιμετώπιση και τον περιορισμό των ανισοτήτων και την προώθηση της αμοιβαίας εκμάθησης, που αποτελούν σημαντικές αρχές του URBACT.
Αμοιβαία Εκμάθηση
Σε αυτόν τον νέο τύπο δικτύου, το μοντέλο της αμοιβαίας εκμάθησης και ανταλλαγής γνώσεων (peer-to-peer learning) έχει αλλάξει. Τώρα, οι πόλεις ανταλλάσουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους και αντιμετωπίζουν από κοινού τα προβλήματα μέσα από την αμοιβαία συνεργασία. Μια πόλη καταθέτει το πρόβλημα της, μια άλλη πόλη δίνει έτοιμη τη λύση και οι υπόλοιπες πόλεις μοιράζονται τις γνώσεις που αποκόμισαν από αυτή την εμπειρία. Η εκμάθηση συμβάλει σε τρία βασικά επίπεδα: προσωπικό, οργανωτικό και επίπεδο πόλης και έτσι κάθε πόλη αποκτά την δική της μοναδική εμπειρία.
Ατομική Εκμάθηση
Μέσα από τα δίκτυα μεταφοράς επιδιώκεται η επαγγελματική εξέλιξη των συμμετεχόντων. Ένα από τα δυνατά σημεία του μοντέλου είναι ότι οι πολίτες μαθαίνουν και εκπαιδεύονται από ομοίους τους. Οι εργαζόμενοι των δήμων μοιράζονται τους προβληματισμούς, τις δικές τους προοπτικές, αναλύουν τις κοινές τους προκλήσεις και συζητούν τρόπους επίλυσης τους. Πέρα από αυτό και άλλοι σημαντικοί αστικοί φορείς κάνουν το ίδιο.
Οργανωτική Εκμάθηση σε Επίπεδο Πόλεων
Οι πολίτες, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι επιχειρηματίες και όσοι συμμετέχουν στα δίκτυα μεταφοράς παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση για την επιτυχία του έργου που πλέον έχει υιοθετηθεί ευρέως στις πόλεις της ΕΕ.
Η διατροφή είναι το βασικό μέρος της καλής πρακτικής της πόλης Sodertajle της Σουηδίας για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων και τη δημιουργία ενός “Πράσινου Πλανήτη”. Η συνεργασία μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων, των αξιωματούχων της πόλης, των τοπικών παραγωγών και των υπαλλήλων των εστιατορίων των σχολείων είναι καθοριστική για την επιτυχία της πρακτικής.
Όπως υποδηλώνει και το όνομά του, το δίκτυο Bee-path με επικεφαλής την πόλη της Λιουμπλιάνα, είναι μια πρωτοβουλία με επίκεντρο τη μελισσοκομία και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι μελισσοκόμοι, οι υπεύθυνοι για την περιβαλλοντική πολιτική και οι ειδικοί εμπειρογνώμονες είναι οι κύριοι υπεύθυνοι για τη μεταφορά της καλής πρακτικής. Επίσης, το δίκτυο Πολιτισμός και Κλιματική Αλλαγή της πόλης Μάντσεστερ επιτρέπει στους καλλιτεχνικούς και πολιτιστικούς φορείς να συνεισφέρουν με δράσεις που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή της πόλης και στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Οι καλλιτέχνες, το προσωπικό των μουσείων, οι υπάλληλοι των ΜΚΟ είναι τα βασικά μέλη που βοηθούν για την επιτυχημένη πορεία του δικτύου. Στην πόλη Badalona, οι Ασημένιες Πόλεις (Silver Cities) ενώνουν τους ηλικιωμένους, τους επαγγελματίες υγείας και πρόνοιας και τις ομάδες στήριξης ΜΚΟ με στόχο την κάλυψη των φυσικών και ψυχοκοινωνικών αναγκών των ηλικιωμένων, τη διασφάλιση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης και την αναβάθμισης της ποιότητας ζωής τους.
Αξιοπιστία και Εμπιστοσύνη
Τα δίκτυα μεταφοράς βασίζονται στην αμοιβαία υποστήριξη και στην άμεση και ανιδιοτελή συμμετοχή των πόλεων. Η εκμάθηση και η ανταλλαγή γνώσεων είναι αμφίδρομη. Ακόμα και για τις πόλεις που προτίθενται να μεταφέρουν την καλή πρακτική τους, είναι μια καλή ευκαιρία να δουν μέσα από μια νέα ματιά τη μεταφορά της πρακτικής τους και να συλλέξουν πολύτιμες πληροφορίες και προτάσεις ώστε να γίνουν ακόμα καλύτεροι.
Ένα εκπαιδευτικό εργαστήριο
Τα δίκτυα μεταφοράς αποτελούν ένα εργαστήριο μάθησης για όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένου του URBACT, καθώς λειτουργούν για πρώτη φορά και συνεπώς είναι πολύ σημαντική η κατανόηση όσων προκύψουν. Μέσα από μια σειρά διαφορετικών εργαλείων, σεμιναρίων και εκδηλώσεων που θα οργανωθούν σε κάθε πόλη, οι πόλεις – εταίροι, οι ειδικοί εμπειρογνώμονες και τα στελέχη του URBACT θα συνεργάζονται με στόχο την ομαλή εξέλιξη των δικτύων και θα επιλύνουν τα προβλήματα που προκύπτουν.
To URBACT συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη μεταφορά των καλών πρακτικών θα διοργανώσει εκδηλώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη για να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα, να προβληθούν οι εμπειρίες των πόλεων μέσα από τις πρακτικές ανταλλαγής και κυρίως για να προωθηθούν δράσεις που επηρεάζουν ευεργετικά τη μαθησιακή διαδικασία. Με την υποστήριξη του URBACT, στη Β’ φάση των δικτύων των πόλεων θα καλυτερεύσουν και θα βελτιώσουν τη δική τους μεθοδολογία για την καλύτερη προσαρμογή της Καλής Πρακτικής τους.
Πολιτική συνοχής σε δράση
Το URBACT επενδύει πόρους στις αστικές περιοχές και στα δίκτυα μεταφοράς για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων των πόλεων της Ευρώπης. Παρόλο που υπάρχουν αρκετά παραδείγματα «Καλών Πρακτικών», η αποτελεσματική ανταλλαγή των πρακτικών δεν είναι εύκολη. Βασικά στοιχεία για την επιτυχή μεταφοράς της Καλής Πρακτικής είναι η κατανόηση της πρακτικής, η σωστή καθοδήγηση, η διερεύνηση των δυνατοτήτων προσαρμογής και η υποστήριξη της ενδεχόμενης επανάχρησης της. Η ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή των ενδιαφερομένων φορέων σε συνεργασία με την πολύτιμη βοήθεια των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος για την αποτελεσματική μεταφοράς της πρακτικής.
Το πρόγραμμα URBACT μέσα από τα δίκτυα μεταφοράς και την ανταλλαγή γνώσεων και καλών πρακτικών μεταξύ των πόλεων και των άλλων φορέων διακυβέρνησης συμβάλλει ώστε να προωθηθεί η ολοκληρωμένη βιώσιμη ανάπτυξη και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα της περιφερειακής πολιτικής και της πολιτικής συνοχής.
Submitted by mpapoutsi on